Op 14 februari 2005 speelde VDS 2 in de OSBO-competitie klasse 3c een uitwedstrijd tegen Lochem 2. Vanuit Beekbergen vertrokken twee auto's en ikzelf reed vanuit Deventer solo naar Lochem. De start van de avond was wat rommelig doordat enkele spelers van Lochem wat verlaat arriveerden, maar de wedstrijdleider had iedereen op het hart gedrukt de klokken maar in werking te stellen. Gerald Visch en Carlo Buijvoets hadden al wel een tegenstander, maar de rest moest daarop wachten. Tegen tien over acht was ook Lochem 2 compleet en ging iedereen aan het werk.

Aan bord 5 speelde Gerald Visch met wit een d4 opening die hij onlangs eens bestudeerd had. Klaarblijkelijk moet hij daar nog wat meer tijd aan besteden, want al vroeg in de partij zag ik dat hij een stuk en twee pionnen achter stond. Het duurde dan ook niet zo lang of hij was als eerste klaar met een nul.

Naast mij zat Hans Hertgers die met zwart een Catalaanse partij speelde. Het zag er geruime tijd naar uit dat hij zijn zaakjes goed voor elkaar had want hij speelde de opening vrij vlot en ik zag geen tekening in de strijd. Ook zijn tegenstander leek zich op bekend terrein te bevinden. Toen mijn aandacht een tijdje later weer naar het bord van Hans werd getrokken doordat ik hem tegen zichzelf hoorde mopperen, zag ik dat hij geconfronteerd werd met een paardvork op zijn beide torens. Dat kon de stelling niet hebben. Toen enkele zetten later de zwaar aangeslagen Hans ook nog een paard ging verliezen waardoor hij per saldo een volle toren achter zou komen te staan, hield hij het voor gezien. De tussenstand kwam daarmee op 2-0 voor Lochem.

Aan bord 1 speelde ondergetekende Carlo Buijvoets met wit zijn geliefde Morragambiet. Dit bleek een gouden keus want zijn tegenstander bekende na de partij dat hij zich in deze opening altijd meteen al slechter vindt staan. Gedurende de partij werd dit ook al snel duidelijk. De partij is ook na te spelen in de Chessviewer. 1. e4 c5 2. d4 cxd4 3. c3 dxc3 4. Pxc3 d6 5. Lc4 e6 6. Pf3 Pc6 7. 0–0 Le7 8. De2 Pe5 Mijn tegenstander zei na de partij dat hij bang was voor de zet e5 van wit en dat hij dat op deze manier wilde voorkomen. Het is gewoon een slechte oplossing voor een nog niet bestaand probleem. 8. ... Pf6 was veel beter. 9. Pxe5 dxe5 Nu heeft wit als compensatie voor zijn geofferde pion niet alleen een ontwikkelingsvoorsprong maar bovendien initiatief en een dubbelpion bij zwart die zijn stelling bijna lam legt. 10. Td1 Ld7 (zie diagram) Dit is vragen om problemen. 10. ... Dc7 11. Lb5+ Kf8 ziet er ook niet lekker uit voor zwart maar hij staat dan nog wel steeds een pion voor. 11. Lb5 Pf6 12. Lg5 0–0 Dit kost een stuk. Na 12. ... a6 13. Lxf6 axb5 14. Lxg7 Tg8 15. Lxe5 Da5 was zwart er met een pionnetje minder vanaf gekomen. 13. Lxf6 Lxf6 13. ... Lxb5 faalt op 14. Txd8 Lxe2 15. Txa8 Txa8 16. Lxe7 of meteen 14. Pxb5 of 14. Dxb5 en in alle gevallen wint wit een stuk. De eerste variant heeft mijn voorkeur vanwege de gelijktijdige massale afruil. Zwart houdt dan zo min mogelijk materiaal over om nog tegenkansen mee te kunnen creëren. 14. Txd7 Vanuit mijn onderbewustzijn kwam een visioen uit het verleden naar boven borrelen. Daarin zag ik mijzelf met zwart in een Franse partij op de twaalfde zet een stuk winnen en vervolgens wat al te makkelijk achterovergeleund, wie kon mij immers nog wat maken, daarna de partij volledig weggeven. Een dikke NUL werd toen mijn deel. Men zie het verslag bij ronde 18 van de interne competitie van 2004-2005. 14. ... Dc8 15. Tad1 a6 16. La4 b5 17. Lb3 Nu was het voor mij moeilijk om een goed plan te vinden. Ik bleef steken in het op zoek gaan naar afruilmogelijkheden om mijn extra stuk in het eindspel te gelde te maken. Ik zag weinig andere kansen, misschien wel als gevolg van de lopers van ongelijke kleur. 17. ... Tb8 18. Dc2 Tb6 19. Dd3 Tc6 20. a3 Db8 21. Td6 Tfc8 22. Txc6 Txc6 Zo, het eerste stel torens is van het bord. 23. Pe2 g6 24. Tc1 En dit luidt de verplichte afruil van het tweede stel torens in. 24. ... Db6 Zwart moet zich schikken in de afruil. Had hij hier met 24. Td6 gedacht de afruil te kunnen voorkomen, dan was gevolgd: 25. Tc8+ Dxc8 26. Dxd6 en de ruil is een feit. 25. Txc6 Dxc6 26. Dc2 Ruilen? Nadat ik deze zet gespeeld had gingen mijn gedachten opnieuw terug naar mijn partij tegen Erwin Greven onlangs, waarin ik op de 12e zet een vol stuk had gewonnen, vervolgens geen goede zet meer speelde en uiteindelijk verloor. Ik begon opnieuw te twijfelen aan mijzelf omdat ik geen fatsoenlijk aanvalsplan kon bedenken. "Veredeld jeugdschaak" noem ik het spelen op afruil na materiaalwinst. Maar ik zag gewoon niets beters. Naast mij zag ik Hans Hertgers zichzelf van het bord blunderen en ik nam mij voor dat mij dat niet zou overkomen. Maar een remise met een stuk meer doet het zelfvertrouwen ook geen goed. Dat soort gedachten gingen door mijn hoofd terwijl ik objectief gezien toch gewoon dubbel en dwars gewonnen stond. 26. ... Db6 27. Pc1 a5 Zwart bereidt b4 voor en wil de damevleugel ruimen. 28. Pd3 Gespeeld met het idee om Dc5 te spelen en dameruil aan te bieden. 28. ... Dd4 29. Pe1 b4 30. Pf3 Db6 31. a4 Lichtpuntje van de opmars van de zwarte a- en b-pion is dat mijn loper meer ruimte krijgt. 31. ... Kg7 32. Dc4 h5 33. h4 Db7 34. Lc2 Db6 Zwart zit ook maar een beetje doelloos heen en weer te schuiven. Wit werkt intussen wel heel voorzichtig aan het verbeteren van zijn stelling. 35. Ld3 Dd8 36. g3 g5 Zwart raakt zijn geduld kwijt en gaat op zoek naar complicaties. Daar ben ik wel van gediend. De tekstzet impliceert gewoon een pionoffer, maar ik weet niet zeker of zwart zich dat ten volle gerealiseerd heeft. Misschien dacht hij dat hij een pion terug kon veroveren. 37. hxg5 Lxg5 38. Pxe5 Df6 Op 38. ... Lf6 was 39. Pc6 gekomen met aanval op de dame waardoor ik mijn b-pion had kunnen behouden. 39. Dd4 Wit gaat nietsontziend in de penning staan met het plan om vervolgens Pf3 te spelen waarna het oude plan, spelen op dameruil, gerealiseerd wordt. 39. ... Kh7 Zwart voorkomt dat de dames direct geruild worden. 40. Pc6 Ruilen? 40. ... Df3 NEE! 41. e5+ Kg8 42. De4 Ruilen? 42. ... Dxe4 Zwart zal wel moeten ruilen. Als hij hier bijvoorbeeld met 43. ... Dd1+ de ruil wil vermijden, dan volgt 44. Kg2 en nu is Leiden in last. Wit dreigt 45. Dh7+ Kf8 46. Dh8# en zwart kan dit alleen uitstellen door groot materiaal te offeren. 43. Lxe4 Missie volbracht, de dames zitten weer in het doosje. De rest is een eitje. 43. ... Kf8 De a-pion was niet te redden. Ook 43. ... Lc1 hielp niet vanwege 44. b3 Lb2 45. Pxa5 Lxe5 46. Pc6 en de witte a-pion kan alleen nog gestopt worden ten koste van een loperoffer. 44. Pxa5 Lc1 45. Pc4 Zwart ziet eindelijk in dat verder spelen zinloos is. Dat had hij ook op de veertiende zet kunnen concluderen evenals Erwin onlangs op zet 12. Maar zoals het gezegde luidt: met opgeven heeft nog nooit iemand gewonnen! 1–0 VDS kwam terug: 2-1.

Arie van Veen speelde aan bord 3 met wit een vrij rustige manoeuvreerpartij. Lange tijd bleef het materiele evenwicht in deze partij gehandhaafd maar Arie had wel de betere pionnenstructuur. Zijn tegenstander had een dubbelpion die door Arie onder vuur werd genomen en dat leidde op een bepaald moment tot pionwinst voor Arie. Zijn tegenstander toonde echter veerkracht en heroverde een pion, maar Arie liet zich evenmin uit het veld slaan door een beetje tegenslag. Hij kwam ten tweede male een pion voor te staan. Dit keer hield hij die voorsprong en die bracht hem tevens de winst. VDS kwam langszij: 2-2.

Aan bord 4 speelde Willem van Diggele met zwart weer een onnavolgbare opening en partij. Willem was daags tevoren teruggekeerd uit Frankrijk en pas erg laat thuisgekomen. De vermoeidheidsverschijnselen speelden hem dan ook danig parten. Eerst verloor hij gedurende de partij een pion, maar in een eindspel van TL voor Willem tegen TP leek de stelling nog wel remise te houden. Dat had het ook geruime tijd alle schijn van tot Willem een paardvork midden op het bord over het hoofd zag. Die kostte hem zijn loper en Willem gaf meteen op. VDS kwam opnieuw op achterstand: 3-2.

Aan bord 6 was teamcaptain Frank Nelemans de laatste hoop van VDS om er nog een gelijk spelletje uit te slepen. Na het verlies van Willem deelde ik hem direct de nieuwe tussenstand mee, daaraan toevoegend: "Je weet wat je nu te doen staat." Tegelijkertijd deelde de teamleider van Lochem aan de tegenstander van Frank mee dat hij nu wel remise mocht aanbieden. Daarmee was de toon gezet: hier zou werkelijk worden gestreden tot de dood er op volgde. Maar een objectieve blik op de stelling leerde dat remise meer voor de hand lag dan een overwinning voor een van beiden. Beide partijen beschikten nog over twee torens en de dame en evenveel pionnen. Wit had echter een iets actievere stelling, zo leek het, totdat Frank een pionruil aanging waarna de terugnemende toren van zijn tegenstander gepend werd. Zwart moest toren, dame en koning erbij halen om zijn toren te dekken terwijl Frank deze met beide torens en zijn dame onder schot hield. Het diagram toont de stelling na de 44^e zet van wit en laat zien hoe Frank zijn tegenstander in de houdgreep heeft. Frank vervolgde hier met 44. … Kf7 en na het antwoord van wit 45. g5 is de partij eigenlijk al uit. Er volgde nog: 45. … Txe3 46. Dh5+?? Blunder in verloren stelling. Op 46. g6+ volgt 46. … Ke7 47. Txe3 Kd6 48. Df4 Dxe3+ 49. Dxe3 Txe3 50. Kxe3 Ke5 en wit kan opgeven.46. … Kg8 47. Txe3 Dxe3+ en het gelijke spel was binnen. Er werd nog wel even doorgespeeld, maar korte tijd later zag de witspeler hiervan toch het zinloze in en schudde hij Frank de hand. VDS kwam weer langzij en de eindstand was 3-3 met dank aan onze captain!

Carlo Buijvoets