Op 8 juli zijn voor de vijfde ronde van het Jo de Hollandertoernooi vier partijen gespeeld. Het was een feestelijke avond met veel traktaties. Frank London was de volgende dag jarig en bovendien was hij net met de VUT gegaan, een blijde gebeurtenis waar hij al geruime tijd naar uit had gezien. Om zijn blijdschap met ons te delen gaf hij maar liefst twee rondjes. Voorts had Sander van Westreenen de leeftijd van 70 bereikt en hij wilde dit heugelijke feit met ons delen door te trakteren op koek en worst. Hieronder volgt een verslag van de partijen die op deze avond gespeeld zijn.

Frank London mocht het met wit proberen tegen de kersverse koploper Carlo Buijvoets. Het werd een Franse doorschuifpartij waarin Frank zijn gebruikelijke zet 6. a3 speelde om de koningsloper van zwart aan banden te leggen. De partij had het volgende verloop en is ook na te spelen in de Chessviewer (Database: Carlo Buijvoets).
1. e2-e4 e7-e6 2. d2-d4 d7-d5 3. e4-e5 c7-c5 4. c2-c3 Pb8-c6 5. Pg1–f3 Dd8-b6 6. a2-a3 c5xd4 7. c3xd4 f7-f6 8. e5xf6 Pg8xf6 9. Pb1–c3 Lf8-d6 10. Lf1–e2 0–0 11. 0–0 a7-a6 12. b2-b4 Db6-c7 13. h2-h3 (zie diagram 1).

Diagram 1: Stelling na 13. h2-h3

Bang voor 13. ... Pg4 en vervolgens een koningsaanval van zwart begaat Frank hier een fout die echter niet afgestraft wordt door Carlo. De aangewezen zet was hier Dd3 om het paard op c3 dekking te verschaffen. 13. ... b7-b5 Carlo overziet het simpele 13. ... Pxb4 14. axb4 Dxc3 waarmee hij een pion had kunnen winnen. 14. Dd1–d3 Over deze zet heeft Frank lang nagedacht. Hij zat met het dilemma of zwart bij een tweede gelegenheid de pionwinst op b4 wel of niet zou zien en gaf de voorkeur aan Lg5 waarna zijn dame op d2 het paard op c3 zou kunnen dekken. Uiteindelijk koos hij er toch maar voor om op safe te spelen en niet te speculeren op een tweede nalatigheid van Carlo. De dame staat nu wel de loper op e2 in de weg die graag naar de diagonaal b1–h7 wil. 14. ... Lc8-d7 15. Lc1–g5 Ta8-c8 Nu het paard op c3 gedekt staat, ziet Carlo de eerder gemiste variant wel en begint druk op de c-lijn te zetten. 16. Ta1–c1 Pf6-h5 17. Le2-d1 De loper wil via de achterdeur naar de diagonaal b1–h7. 17. ... Ph5-f4 18. Lg5xf4 Ld6xf4 19. Tc1–c2 (zie diagram 2).

Diagram 2: Stelling na 19. Tc1-c2

Na deze zet bood Frank remise aan hetgeen door Carlo werd afgeslagen met de woorden: "Ik wil het nog wel een paar zetten proberen." Daarop antwoordde Frank: "Dat bepaal ik zelf wel." Daarmee bedoelde hij dat hij in een later stadium niet vanzelfsprekend alsnog de remise zou accepteren. Carlo interpreteerde die opmerking echter anders. Hij meende dat Frank inmiddels ook de volgende zet van zwart had gezien en dat hij overwoog om op te geven na die zet. Frank was zich echter nog van geen onheil bewust. 19. ... Ld7-e8 Deze loper dreigt naar g6 te gaan met kwaliteitswinst. Goede raad voor wit is nu duur. Na 20. De2 Tf6 21. Pa2 staat zwart beter. Frank zocht de oplossing in een wanhoopsoffer. 20. Pc3xb5? Dit wanhoopsoffer lijkt twee fraaie vrijpionnen op te leveren, maar dat is slechts van korte duur zoals Carlo onomwonden gaat aantonen. 20. ... a6xb5 21. Dd3xb5 Pc6xd4! Nu staat bijna alles in. Zwart is verlost van de vervelende penning op zijn dame en wint en passant een pion terug, daarmee zichzelf een vrijpion verschaffend op de d-lijn. Wederom is goede raad duur voor wit. 22. Tc2xc7?? Het was al moeilijk. Beter was 22. Pxd4 waarna zwart met Dxc2 in het voordeel was gebleven. Na de tekstzet is het gedaan met wit. 22. ... Pd4xf3+ 23. Ld1xf3 Le8xb5 Nu staan er twee torens van wit in en de volgende afruil is gedwongen waarna wit niets meer heeft aan zijn verbonden vrijpionnen. 24. Tc7xc8 Tf8xc8 25. Tf1–e1 Tc8-c1 Dwingt tot afruil van de laatste torens met verovering van de a-pion na 26. Txc1 Lxc1. Frank geeft op. 0–1

André Schols speelde met wit tegen Johan van Ommen weer de voor hem gebruikelijke Orang Oetan en overspeelde Johan in de opening. Niet lang daarna begon André echter te knoeien en blunderde hij zomaar een loper weg. Door de opmars van zijn e- en f-pion kon André in het vervolg toch druk krijgen op de stelling van Johan die, om een dreigend mat in twee op g7 te voorkomen, weer een loper in moest leveren. Johan kon daarbij wel de toren van André die de loper geslagen had, terugnemen, maar ten koste van diverse pionnen, een koning die ontdaan van zijn verdedigers opgejaagd zou worden en een fraaie vrijpion voor André op f6: kortom geen aantrekkelijke optie. Johan nam het verlies van de loper dan ook maar voor lief en concentreerde zich op zijn verdedigende taak. Dat ging hem enige tijd redelijk goed af, maar zoals we van hem gewend zijn begon de tijd te dringen. André hield druk op de stelling van Johan die zijn tijd langzaam maar zeker zag wegtikken en het leek er op dat Johan geruisloos op tijd zou verliezen. Daar wilde André echter niet aan meewerken. Toen Johan nog slechts één seconde bedenktijd over had was het André die hem net voor het vallen van de vlag mat zette.

Frank Nelemans speelde met wit tegen Gerald Visch zijn Réti opening. Het werd een gelijk opgaande partij die aardig vast stond tot Gerald een paard van Frank te ver liet komen. Dat resulteerde in een onbedoeld offer van Gerald die er verder in de partij niet meer aan te pas kwam en Frank kon later dan ook het volle punt bijschrijven.

Rein Takken speelde met wit tegen Arie van Veen en ook hier kwam de Franse doorschuif variant op het bord. Rein behandelde de opening niet geheel correct en liet Arie met zijn dame inslaan op b2 en vervolgens ook nog op a1, waarmee een toren van Rein verloren ging. Op dat moment had ik de indruk dat die dame van Arie niet meer weg zou komen van a1 en dat Rein deze zou veroveren, maar Arie wist door de opmars van zijn b-pion de lange diagonaal van Rein dusdanig te verzwakken dat de dame uiteindelijk, zij het kantje boord, gered kon worden. Toen dat een feit was wist Rein dat er aan deze partij geen eer meer te behalen was en hij gaf op.

Sander van Westreenen zette zijn 70^ste verjaardag glans bij door met wit tegen Maarten Zalme zijn tweede overwinning op rij (!) te boeken. Maarten meldde mij achteraf over deze partij dat hij Sander had laten komen en hem de gelegenheid had gegeven een stuk te veroveren. Toen dat eenmaal een feit was liet Sander niet meer los en Maarten ging roemloos ten onder. Een mooi verjaardagscadeau voor Sander.

Carlo Buijvoets