Op 24 februari 2005 zijn voor de drieëntwintigste ronde van de interne competitie van VDS vijf partijen gespeeld. Tegelijkertijd werden er twee wedstrijden voor de bekercompetitie gespeeld. Aangezien ondergetekende een van de bekeraars was op deze avond, gaat daar erg veel aandacht naar uit, temeer daar hij als bekerhouder geconfronteerd werd met de clubkampioen als tegenstander en met name hun eerste partij het aanzien meer dan waard was. Maar nu eerst de partijen uit de interne competitie.

Willem van Diggele - Erwin Greven
De opening in deze partij bestond uit de volgende zetten: 1. d4 Pf6 2. g3 e6 3. Lg2 c5 en vanwege deze laatste zet zei Erwin na afloop tegen mij dat er een soort Siciliaans gespeeld was, waarop ik antwoordde: "Oké, maar dan wel Siciliaans zonder e4!?" Erwin dacht even na en beaamde dat toen volmondig. Hij kwam overigens tot zijn uitspraak naar aanleiding van een vraag van mijn kant of Willem nog een beetje normaal had gespeeld of dat het weer chaos alom was geweest. Ik denk dat de openingszinnen van dit partijverslag op dit punt boekdelen spreken. Desgevraagd zei Willem tegen mij dat de uitslag geheel conform de verwachtingen was, met andere woorden, koploper Erwin maakte geen foutje deze avond en won zijn partij.

Bert Meester - Frank Nelemans
Van de partij tussen Bert en Frank heb ik niet veel meegekregen. Na verloop van tijd viel het mij echter wel op dat Frank bij herhaling remise aanbood. Een snelle blik op het bord leerde mij toen dat het materiële evenwicht inderdaad nog intact was en dat er ook geen direct aanwijsbare aanknopingspunten voor Bert waren. Enige tijd later bleek Bert die echter wel gevonden te hebben, of was het gewoon een blunder van Frank waardoor hij een stuk ging verliezen. Met dat voordeel op zak is Bert niet degene die zijn prooi nog laat ontsnappen. Bert blijft dus in het spoor van Erwin maar heeft nog steeds de top niet bereikt. Wel wist Bert nog te melden dat zijn aanstelling bij Achmea verlengd is tot december van dit jaar. Het is maar even dat wij, titelpretendenten, het weten.

Hans Hertgers - Harry Mulder
Tegen Hans speelde Harry het Budapester gambiet met 3. … Pe4 in plaats van Pg4. Dit heet de Fajarowicz-variant. Hans was hier niet goed in thuis en besloot alle risico's te mijden en dat leidde ertoe dat beide heren al na acht (!) zetten aan de afwas konden nadat er sprake was van zetherhaling. Hans -"ik ben de laatste tijd niet zo goed in vorm,"- en Harry -"blij met een halfje"- tekenden daarom de vrede.

Frits Wilbrink - André Schols
Onze remisekampioen heeft de afwezigheid van Frank London aangegrepen om een stapje dichterbij te komen in het remiseklassement. Tegen André, die zich wederom bediende van de Modern Defence (1. e4 g6 2. d4 Lg7), werd het evenwicht geen moment verstoord en Frits nadert de beide koplopers Frank en Frans tot op één remise. Zou het aan de beginletters van hun voornaam liggen dat deze drie ferme remiseschuivers dit klassement aanvoeren?

Gerald Visch - Arie van Veen
Gerald kreeg van Arie een Hollandse opening voor zijn kiezen. In plaats van het slappe a3 had Gerald op een gegeven moment het energieke e4 moeten spelen. Dat hij dat niet deed kostte nodeloos een tempo waarop Arie met e5 het centrum open kon breken en Gerald in een vork kon krijgen. Dat was teveel voor Gerald. Een opmerkelijke uitspraak van Arie na deze winstpartij getuigt van het nodige chauvinisme: "Ik speel dit de laatste tijd liever dan Frans." Of bedoelt hij dat hijzelf liever een Hollandse partij speelt dan Frans van den Berg dat doet??? Ik zal het navragen bij de heren.

Maarten Zalme - Sander van Westreenen
Maarten was deze avond oneven en kreeg dus te maken met Sander. Maarten liet geen steekjes vallen en kon met de winst op zak naar huis gaan.

Voor de bekercompetitie werden zoals gezegd twee wedstrijden gespeeld.
Frans van den Berg - Johan van Ommen
In de eerste partij die Frans tegen Johan speelde had Frans wit. Van de partij zelf heb ik niets gezien maar wel fluisterde tijdnoodkampioen Johan mij naderhand in dat hij, met de vlag op vallen, pardoes mat werd gezet. Frans nam dus de leiding. In de tweede partij wist Johan de zaak echter recht te trekken door Frans te verslaan. Er moest dus een beslissingspartij volgen waarin beide spelers een kwartier bedenktijd kregen. Kolfje naar de hand van de tijdnoodkampioen zou je denken en daar leek het ook op uit te draaien. Toen ik klaar was met mijn eigen bekerwedstrijd en hier kwam kijken, zag ik dat Johan met wit Frans behoorlijk onder druk had gezet. Met een fraaie vrijpion op c6 zag het ernaar uit dat Frans geen schijn van kans had. Objectief gezien had hij die ook niet, maar Johan had weer even teveel tijd verbruikt en begon onder druk van de klok te schutteren. Hij miste de beste voortzetting en liet zijn fraaie pion verschalken door een toren van Frans. Daarna was het met Johan gedaan. Aangeslagen begon hij nog meer te blunderen en even later viel zijn vlag. Frans merkte dat niet meteen en was op zoek naar de genadestoot die hij niet direct kon vinden. Toen zijn ogen toch even over de klok dwaalden zag hij echter tot zijn opluchting dat de partij al op tijd beslist was. Opgelucht kwam Frans achter het bord vandaan met woorden van de volgende strekking: "Ik stond helemaal verloren maar ik heb mijn laatste kansje benut door Johan te laten bewijzen dat het zo was. Daarin is hij niet geslaagd." Frans bekert verder.

Harm Schoten - Carlo Buijvoets
Een bekerwedstrijd tussen clubkampioen Harm en bekerhouder Carlo stond deze avond op het programma. Wie is er dan favoriet? Speciaal voor deze avond had ik mij 's middags voorbereid op 1. d4 van Harm, wetend dat hij dat altijd speelt. Ik heb meestal nogal moeite in gesloten openingen en ik was dan ook zeer verheugd toen ik op internet een artikel vond dat een openingsaanpak voor zwart beschrijft met de woorden: "De Leeuw is een heel bijzondere schaakopening. Voor zwart is het een ongelofelijk sterk wapen tegen alle witte openingen die je kunt bedenken. Je kunt De Leeuw prima spelen bij 1.e4 en 1.d4 maar ook bij 1.c4 en 1.Pf3...". En over de variant die op het bord kwam, de Leeuwenklauw, staat geschreven: "Zwart bereidt een gedegen aanval op de koningsvleugel voor. De zetten van zwart zijn altijd hetzelfde. Zwart wint veel tempi en verplaatst zijn damepaard naar het ideale veld f4. Doordat zwart niet rokeert wordt wit een beetje radeloos ...". Overigens noemt Fritz deze opening de Old Indian Defence, hetgeen bij mij een herinnering opriep aan een vroegere clubgenoot in Groningen die, wanneer hij met een list op het schaakbord zijn tegenstander een loer probeerde te draaien, altijd in extase uitriep: "Haha, oude indianentruc!" Met een oude indianentruc wilde ik deze avond proberen Harm eronder te krijgen, maar of het zou lukken... Let the game begin! Beide partijen staan in de Chessviewer (Database: Carlo Buijvoets). 1. d4 d6 2. c4 Pf6 3. Pc3 Pbd7 4. Pf3 e5 5. e4 h6 6. Le2 c6 7. 0–0 Dc7 8. Dc2 Le7 9. h3 Pf8 10. Le3 g5 11. Tad1 Pg6 12. dxe5 dxe5 13. Td2 Pf4 Aangezien we een bekerwedstrijd speelden en daarvoor slechts 45 minuten pp hadden, speelde ik hier op de automatische piloot een zet uit een reeks die ik 's middags bestudeerd had. Volgens Fritz leidt 13. ... g4 gevolgd door 14. hxg4 Pxg4 hier tot een klein voordeel voor zwart. 14. Lxf4 gxf4 15. Tfd1 Wit neemt bezit van de open d-lijn en zwart lijkt zich daar niet in het minst druk om te maken. Hij volgt zijn eigen plan en gaat op de witte koning af over de halfopen g-lijn. 15. ... Tg8 16. Kh1 Le6 (zie diagram rechtsboven). Achteraf heb ik een beetje mijn bedenkingen over deze zet. Misschien is 16. ... Ld7 gevolgd door 0–0–0 een beter plan, dan activeert zwart zijn toren op a8 sneller en kan mogelijk ook makkelijker met de dame naar de g-lijn komen. 17. a3 Ph7 18. Da4 Volgens Fritz staat wit iets beter na 18. Pd5 cxd5 19. exd5. Als zwart zijn loper op de 16e zet naar d7 had gespeeld, gevolgd door 0–0–0, dan was deze variant voor wit nu niet mogelijk geweest. 18. ... Kf8 Zwart geeft geheel vrijwillig de rokade op en wandelt met de koning naar h8. Zwart wilde met deze zet voorkomen dat wit zijn paard van c3 naar d5 kon spelen om de zwarte dame weg te jagen en vervolgens het paard te ruilen tegen de loper op e7. Zwart heeft beide lopers nodig om de dreiging van de verdubbelde torens op de d-lijn te neutraliseren. Bert Meester zat met verbazing naar het zwarte spel te kijken maar ik voelde mij wel prettig in de stelling, merkend dat Harm niet wist wat hij ermee aan moest. De eerste signalen van radeloosheid begonnen zich bij hem af te tekenen. 19. b4 Kg7 20. Dc2 Kh8 21. Db2 Ook hier was 21. Pd5 cxd5 22. cxd5 Dxc2 23. Txc2 een goed alternatief geweest voor wit. Harm meende echter dat Pd5 steeds net niet mogelijk was. 21. ... Pg5 22. Pa2?? (zie onderstaand diagram).

De radeloosheid bij Harm slaat hier helemaal toe. Met deze zet geeft hij mij een pion en een kwaliteit cadeau. Veel beter was 22. Pg5 Txg5 23. Pd5 cxd5 24. exd5 Lxh3 25. gxh3 f3 26. Lxf3 Dxc4 waarna het ongeveer gelijk blijft. 22. ... f6?? Ik zag spoken. Na 22. ... Pxe4!! was ik bang voor 23. Pxe5 met een dreigend aftrekschaak. Als zwart die zet echter beantwoordt met 23. … Lf6 kunnen de stukken weer in het doosje. Na 22. ... Pxe4 is het eigenlijk niet veel anders. Zwart wint een pion en een kwaliteit. 23. Dc2 Tg7 23. ... Pxf3 24. Lxf3 Dc8 leidt tot een klein voordeel voor zwart. 24. Ph4 Tag8 25. Lf1 Dc8 Volgens Fritz leidt 25. ... Pxh3 26. Pf5 Lxf5 27. exf5 tot voordeel voor zwart. Als wit 25. ... Pxh3 beantwoord met 26. gxh3 dan volgt een tweede offer met 26. ... Lxb4! en als wit ook dat aanneemt met 27. axb4 dan loopt het slecht met hem af na 27. ... Dg7 en spoedig mat. 26. Pf5 In de volgende fase van de partij geeft Fritz teveel varianten om ze allemaal weer te geven en uit te werken. Wat echter wel duidelijk is, is dat gedurende de volgende tien zetten het verschil wordt gemaakt. Harm ziet geen goede aanknopingspunten en ik ga weer eens met een paard op stap om hem het leven zuur te maken, evenals in onze partij voor de interne competitie (ronde 8). 26. ... Lxf5 Zwart krijgt hier een voordeel van 0,6 pion van Fritz. 27. exf5 +0,6 voor zwart. 27. ... e4 + 0,6 voor zwart. 28. Td7 +1,2 voor zwart. Fritz prefereert 28. h4. 28. ... Db8 Na deze zet wordt de stelling weer als gelijk beoordeeld. Sterker was 28. ... De8. Gelukkig is Harm het spoor inmiddels bijster en loopt mijn voordeel weer snel op. 29. h4 (zie diagram rechtsonder). +0,3 voor zwart. 29. c5 verdiende de voorkeur.

Nu begint de dans van het zwarte paard. Meerdere keren staat het door een pion aangevallen maar telkens is nemen voor wit niet goed. 29. ... Ph3 +0,8 voor zwart. 30. f3? +1,7 voor zwart. Beter was 30. Txe7 Txe7 31. Db2 30. ... e3 +1,9 voor zwart. 31. Kh2 +2,25 voor zwart. Fritz geeft 31. gxh3 Tg1+ 32. Kh2 Df8 als alternatief. 31. ... Pf2 +2,5 voor zwart. 32. T1d4? +3,7 voor zwart. 32. c5 was beter. 32. ... Pg4+ Het voordeel van zwart loopt hier terug naar 2,4. Veel sterker was 32. ... Tg4 33. fxg4 (33. Txe7?? Txh4+ 34. Kg1 Th1#) f3+ 34. Kg1 Dg3 en het voordeel van zwart is opgelopen tot bijna 5. 33. Kg1 +3,4 voor zwart. Kh1 was beter. 33. ... Pe5 +3,6 voor zwart. 34. De4 +3,9 voor zwart. Beter was Kh1. 34. ... Pxd7 +4,3 voor zwart. 35. Txd7 +4,3 voor zwart. Zwart heeft een kwaliteit gewonnen en positioneel ziet het er ook goed uit met de vrijpion op e3. Het is nu een kwestie van verzilveren. 35. ... Ld6 36. Txg7 Txg7 37. Pc3 Te7 38. Dd3 Le5 39. Pe4 De8 40. Dd1 Dh5 41. De1 Dxf5 42. c5 Hier probeerde Harm nog een remiseaanbod op basis van de vlaggen van ons beiden die dreigden te vallen. Maar ik wilde nu niet minder dan de overwinning. De dood of de gladiolen! 42. ... Tg7 43. Kh1 Dh5 44. a4 Radeloosheid! 44. ... Tg3! (zie diagram linksonder).

Met dit vernuftige zetje was de strijd gestreden. Wit mag niet nemen op g3 en daarna valt ook de h-pion. De enige zet lijkt 45. Dd1. 45. Pxg3 Ik zei nog zo dat dit niet mocht. 45. ... fxg3 45. ... Dxh4+ leidt ook tot mat. 46. Dxg3 Lxg3 47. Le2 47. Lb5 had het mat iets langer uitgesteld. 47. ... Dxh4+ 48. Kg1 e2 49. Lxe2 Dh2+ 50. Kf1 Dh1#. 47. ... Dxh4+ 48. Kg1 Lf2+ 49. Kf1 Dh1# Het was een zware bevalling maar mijn voorbereiding was niet vergeefs geweest! Laat de tweede partij nu maar komen. 0–1

In de tweede partij voor de bekercompetitie heeft de winnaar van de eerste partij altijd het voordeel dat hij geen risico hoeft te nemen, weinig hoeft te bedenken en gewoon de boel dicht kan houden. Hoewel ik de eerste partij gewonnen had nam ik in deze tweede partij toch het risico om het Morragambiet te spelen. Harm verkoos echter om het gambiet af te wijzen en ik kreeg daarna een solide stelling waarin ik mij geen zorgen hoefde te maken. Harm moest maar wat bedenken en dat kost tijd, vooral als er weinig tot niets valt te bedenken. Kijk en lijd met onze clubkampioen mee. 1. e4 c5 2. d4 cxd4 3. c3 d5 4. Dxd4 dxe4 5. Dxe4 Pf6 6. Lb5+ Pbd7 7. Da4 e6 8. Pf3 Le7 9. 0–0 0–0 10. Td1 Dc7 11. Lf4 e5 12. Lg3 Ld6 13. Pbd2 Pb6 14. Dc2 Lg4 15. Ld3 h6 16. Te1 Tfe8 17. Tad1 Tad8 18. Pe4 Pxe4 19. Lxe4 f6 20. Tc1 Pd7 21. Ph4 Pc5 22. Ld5+ Fritz geeft hier duidelijk de voorkeur aan 22. Lg6 waarna hij wit een dikke plus geeft. Ik speelde echter op het vermijden van risico's en meende dat ik gebaat was bij afruil, vandaar de tekstzet. 22. ... Le6 Fritz beoordeelt de stelling als volstrekt gelijkwaardig. 23. Lxe6+ Txe6 23. ... Pxe6 lijkt sterker. Nu krijgt wit de kans om zijn meerderheid op de damevleugel op te laten rukken. 24. b4 Pd7 25. Db3 Pf8 26. Pf5 Df7 27. c4 Lc7 28. c5 Kh8 29. Tcd1 Dg6 30. Txd8 Lxd8 31. Db1 Inmiddels begon voor Harm de tijd al behoorlijk te dringen, reden waarom niet langer de sterkste zetten werden gespeeld. Vanaf dit moment in de partij geeft Fritz voor bijna elke zet een alternatief terwijl dat tot aan deze zet maar zeer sporadisch gebeurde. 31. ... Dg4 32. Pe3 Dg5 33. Df5 Dxf5 34. Pxf5 Ta6? 35. Te2 Pe6? 36. Pd6 Pd4 37. Tb2 Txd6 Harm slaat de hand aan zichzelf met een kwaliteitsoffer dat op minder dan niets gebaseerd is, of het moet zijn dat hij hoopte op een grote fout van mijn kant. 38. cxd6 Lb6 39. d7 Kg8 40. Kf1 Kf7 41. f4 exf4? 42. Lxf4 Ke7 43. Le3 Kxd7?? Dit maakt het alleen maar erger. 44. Td2 Tja, deze tweede partij was voor mij een makkie. 1–0

Carlo Buijvoets