Op 9 oktober 2003 werd de vijfde ronde van de interne competitie gespeeld. Het schaken werd voorafgegaan door een korte bestuursvergadering waarin onder meer de samenstelling van het eerste en het tweede team zijn vastgesteld. Voorts werd besloten dat de vorige week door Frank Nelemans ingestelde regel dat diegene die het eerst klaar is met schaken de afwas van de kopjes voor zijn rekening neemt, officieel ingevoerd wordt. Dat had deze avond al meteen een traditioneel rolbevestigend resultaat tot gevolg. De avond werd namelijk opgesierd door een vooruitgespeelde externe partij van VDS 1 tegen ASV 4. Deze partij werd gespeeld door Martijn London die door zijn vriendin Sabine werd vergezeld. Sabine speelde deze avond buiten mededinging voor de competitie tegen Sander van Westreenen en won twee keer van hem. Zij was als eerste klaar met schaken en, het gevolg was dus dat de enig aanwezige dame, op zich al een zeldzaamheid op onze clubavond, door eigen toedoen meteen tot de afwas werd veroordeeld. Donner zou gezegd hebben: … (vul maar in!). De partij van Martijn tegen Barth Plomp zal volgende week in het verslag van de eerste ronde van de OSBO-competitie uitgebreid ter sprake komen, maar wel kan nu reeds gemeld worden dat Martijn verloren heeft. Dat is op zich al ongebruikelijk en laten we hopen dat het geen voorteken is van wat de rest van ons eerste team aanstaande donderdag staat te wachten. Verder was het een zeer drukke avond met liefst tien borden waaraan geschaakt werd, inclusief de hiervoor al genoemde. Deze avond heb ik mijn aandacht vooral gericht op de partij van Martijn en op die van mijzelf. De overige partijen heb ik slechts zeer oppervlakkig gevolgd en ik kan er dan ook niet veel over melden.

In de absolute top van de ranglijst speelden Frans van den Berg (nr. 2) en Frits Wilbrink (nr. 1) tegen elkaar. Frans opende met d4 en er kwam een geweigerd damegambiet op het bord. De partij ging lange tijd gelijk op totdat Frits met een paard, een toren en de dame over de e-lijn druk ging uitoefenen op de hangende pion van Frans. Frans koos een foutieve verdediging waarbij hij Frits de kans gaf om met het paard in te slaan op d4 en een vork te geven op een toren op f3 en de dame op b3. De pion op e3 mocht het paard niet nemen op straffe van spoedig mat. Frans gaf toen direct op en Frits verstevigde zo zijn koppositie terwijl Frans twee plaatsen terugviel op de ranglijst.

Ardie van Veen en Hans Hertgers bestreden elkaar in een soort Hollandse partij in de voorhand. Ardie opende met f4 en Hans plaatste daar d5 tegenover. Hoe deze partij zich ontwikkelde heb ik niet meegekregen, maar wel heb ik gezien dat het materiële evenwicht lange tijd gehandhaafd bleef. Toch moet Ardie ergens een steekje hebben laten vallen, want aan het eind bleef hij met lege handen zitten en klom Hans door zijn overwinning naar de derde stek.

Willem Frouws en Chris Plante speelden een Spaanse partij. Volgens Willem heeft Chris ergens h6 gespeeld en betekende dat tempoverlies voor hem. Het werd nog erger voor Chris, want hij verloor niet alleen dat ene tempo, maar later eerst één en daarna nog een tweede pion en tenslotte de hele partij. Willem nestelt zich door deze overwinning op de tweede positie. Chris heeft dus aan zijn fraaie resultaat van vorige week tegen Frank London geen even mooi vervolg weten te geven. Wel moet hier nog gememoreerd worden dat vorige week niet alleen Chris blijk heeft gegeven van een gezond verstand, maar dat zijn moeder, toch ook niet meer een van de jongsten, ook haar helderheid van geest heeft geëtaleerd. Toen Chris namelijk al om tien uur thuis kwam van de clubavond, vroeg zijn moeder hem: "Goh Chris, vroeg thuis vanavond?"
Chris: "Ja, snel gewonnen."
Moeder: "Moest je tegen Frank?"

Dan de partij tussen clubkampioen Erwin Greven en Egbert van Herk, die mij aan het eind van de avond toevertrouwde dat hij aanstaande vrijdag 17 oktober zijn 80^e (!) verjaardag viert. Het was een partij uit de middenmoot en voor menigeen zal de uitslag bij voorbaat hebben vastgestaan met Erwin als huizenhoog favoriet. Egbert speelde een Pirc en, vraag me niet hoe, maar aan het eind van de avond toen ik langs hun bord liep, was ik nog juist op tijd om Erwin te zien piekeren in een eindspel met witte lopers voor beiden en voor Egbert twee vrije pluspionnen die op promoveren stonden. Erwin gaf de partij op en Egbert, beduusd door deze klinkende overwinning, stamelde: "Ik geloof dat ik nog nooit eerder van je heb gewonnen. Ik denk dat mijn tweede jeugd aanbreekt." Welnu, als het leven begint bij veertig zoals men zegt, dan moet die tweede jeugd wel intreden bij tachtig. Egbert, van harte proficiat met je prachtige overwinning en alvast met je verjaardag.

Een andere partij in de middenmoot speelde zich af tussen Frank London en Harm Schoten. Frank bracht een ouderwets koningsgambiet op het bord en kreeg veel druk tegen de koning van Harm, die op een bepaald moment op g6 te vinden was. Indachtig zijn motto "een dag niet geofferd is een dag niet geleefd" wilde Frank deze dag voor twee laten tellen en hij offerde dus twee stukken. Daarmee had hij de boog te ver gespannen en, hoewel hij deze dag dus zeer intens geleefd moet hebben, overleefde hij de partij niet. Harm verdedigde zich secuur en streek uiteindelijk het volle punt op.

Nog een partij uit de middenmoot was die van mijzelf, Carlo Buijvoets, tegen André Schols. Het was een herhaling van de laatste partij uit de zomercompetitie toen ik ook met wit tegen André moest spelen. Maar toen stond André op de eerste en ik op de tweede plaats op de ranglijst. Nu waren wij de nummers tien en elf. Evenals de vorige partij werd het ook nu weer een Pirc. De partij ging als volgt:
1. e4 d6 2. d4 Pf6 3. Ld3 e5 4. c3 Le7 5. f4 Pbd7 6. Pf3 exd4 7. cxd4 c6 8. O-O O-O 9. Pbd2 b5 10. Dc2 (Diagram 1). In deze stelling dacht ik een pion te gaan winnen, maar André heeft een mooie verdediging klaar liggen. Hij speelt: 10... Db6 en als ik nu 11. e5 speel met het idee dat het paard op f6 moet wijken waarna h7 valt, dan volgt 11… dxe5 12. fxe5 Pxe5 13. Pxe5 Dxd4+ en zwart wint twee pionnen. Dus: 11. Kh1 h6 12. e5 Pd5 13. Lh7+ Kh8 14. De4 (Diagram 2).
14... Pxf4? Volgens Fritz staat na 14... dxe5 15. fxe5 g6 16. Lxg6 fxg6 zwart iets beter. 15. Dxf4 Kxh7 16. exd6 (Diagram 3). André dacht dat de geïsoleerde dubbele d-pion zwak zou zijn, maar Fritz oordeelt: "Een sterke pion." Het gelijk van Fritz zal verderop ook blijken!

16... Lf6 17. Pe4 Te8 18. Pxf6+ Pxf6 19. Pe5 Le6 20. Dh4! (Diagram 4). Nu dreigt wit twee pionnen te winnen door 21. Lxh6 gxh6 22. Txf6 en 23. Dxh6 waarna wit ook nog een beslissende aanval heeft. De volgende zet van zwart is verplicht, maar kost ook nog een pion.

20... Pg8 21. Pxf7 Lxf7 22. Txf7 Dd8?? Aangewezen was 22... Tf8 23. Txf8 Txf8 24. De4+ Kh8 Nu is het uit. 23. Dg3 (Diagram 5). Er dreigt mat via Dxg7 en om dit te voorkomen heeft zwart de keus tussen een torenoffer door 23... Te1+ of het gespeelde 23... Df6 24. Txf6 Pxf6 25. Lf4 Kh8 26. Le5 Tf8 28. g4 Td7 (Diagram 6). Fritz wees mij hier op een mat in 12 dat ik over het hoofd heb gezien. Schande natuurlijk, maar vergeef mij. De matvoering is als volgt en er is in mijn ogen geen speld tussen te krijgen: 29. Lxf6 gxf6 30. Te1 Tg7 31. Dxh6+ Kg8 32. Te7 Txe7 33. dxe7 Tb8 34. Dg6+ Kh8 35. Dxf6+ Kg8 36. g5 Te8 37. g6 Txe7 38. Dxe7 a5 39. Df7+ Kh8 40. Dh7# In plaats daarvan volgde 29. Tf1 Tdf7 30. Lxf6 30... Txf6 31. Txf6 Txf6 32. Dxf6 en na terugnemen van de dame op f6 zal de witte d-pion de partij beslissen. Dat liet André zich niet meer uitleggen. 1-0. En voor de tweede keer in korte tijd verzuchtte André: "Maar jij speelt in de Pirc altijd Ld3 om de e-pion te dekken…"

In de onderste regionen van de ranglijst speelden Frank Nelemans en Johan van Ommen tegen elkaar. Frank speelde weer zijn geliefde Réti-zet 1. Pf3, maar vermocht Johan daarmee niet van zijn stuk te brengen. Johan investeerde zoals gewoonlijk weer veel tijd, maar achteraf bleek dat het een lonende investering was geweest. Johan ging met de volle buit strijken.

De laatste partij, eveneens in de staart van de ranglijst, speelde zich af tussen Willem van Diggele en Bram Rook. Van Bram zijn we sinds zijn terugkeer gewend dat hij zijn tegenstanders tracht te overrompelen met een pionnenstorm en of hij dat ook nu weer gedaan heeft is mij ontgaan. Wel deelde hij mij mee dat hij op die wijze probeert een gunstig resultaat af te dwingen. Het mocht echter ook deze avond niet zo zijn. Willem won de Slavische partij en Bram staat nog steeds op nul.

Carlo Buijvoets