Dan de partijen. Voor de interne competitie speelde Egbert van Herk met wit tegen Hans Hertgers. Het werd een Spaanse partij waarin onze theoriekenner nu eens getuigde van een lacune in zijn openingskennis. In de opening speelde Egbert ergens te vroeg d4 waarna zijn loper op b3 werd ingesloten en verorberd door Hans. Daarmee was de partij beslist en kon Egbert met lege handen naar huis gaan.

De andere partij voor de interne competitie ging tussen Bram Rook met wit en Johan van Ommen. Een week eerder had Johan nog blijk gegeven van een uitstekende vorm door Willem Frouws op een nul te trakteren, maar deze avond liep het anders. Bram stuurde weer eens de nodige pionnen naar het front en Johan moest de storm zien te luwen. Dat ging hem niet goed af. Johan maakte ergens een fout die door Bram genadeloos werd afgestraft. Johan kwam er vervolgens niet meer aan te pas en eindelijk werd Bram voor zijn aanvallende spel beloond met zijn eerste volle punt. Proficiat, Bram!

Een dag later
Op 12 december vond er in Deventer een simultaan plaats. Simultaangever IGM John van der Wiel nam het op tegen 39 voornamelijk clubschakers. Onder hen bevonden zich drie VDS'ers, te weten Frits Wilbrink, Harm Schoten en ondergetekende. Frits werd in een Franse partij waarin de Winawer-variant (met 3. Pc3) werd gespeeld, vrij kansloos van het bord geschoven. Harm hield na een d4-opening lange tijd stand, maar verloor uiteindelijk een pion en met een geruïneerde pionnenstructuur moest hij het onderspit delven. Bij mij liep het echter anders. Ook ik kreeg een Franse partij op het bord en velen van jullie zal bekend zijn dat ik mij daar altijd erg in thuis voel. Zo ook nu, hoewel Van der Wiel koos voor de Tarrasch-variant (met 3. Pd2) die ik iets minder goed beheers. Aan het begin van de simultaan tergde John van der Wiel ondergetekende door aan zijn bord de eerste zet uit te voeren met de mededeling: "Ik zal maar bij de oudste beginnen…." Dat had hij niet moeten doen! De partij ging als volgt.
1. e4 e6 2. d4 d5 3. Pd2 De kenmerkende zet voor de Tarrasch-variant. 3. … Pf6 4. e5 Pfd7 5. c3 c5 6. f4 Pc6 7. Pdf3 Db6 Tot zover kwam alles mij geheel bekend voor, maar de volgende zet had ik nog niet eerder tegen gekregen, dus nu moest ik aan het werk. 8. a3 (zie diagram 1) Deze zet beperkt mij in de ontwikkelingsmogelijkheden van de loper op f8. Deze wordt vaak met schaak naar b4 gespeeld, maar dat is nu niet meer mogelijk. Alleen e7 is nog beschikbaar. 8. … cxd4 9. cxd4 Le7 10. b4 f6 11. Ld3 (zie diagram 2) Deze loper kijkt nu dreigend naar h7 en ik was voornemens kort te rokeren. Ik had geen zin in offervarianten en druk op mijn koning, dus besloot ik de diagonaal maar dicht te schuiven met 11. … f5 Bij bestudering achteraf van andere partijen die in deze variant gespeeld zijn, ben ik deze zet niet tegen gekomen. Heb ik hier een nieuwtje achter het bord bedacht? 12. Pe2 0–0 13. h3 Wit start een pionnenopmars op de koningsvleugel en ik moet nu proberen de aanval op te vangen. 13. … Dd8 14. Le3 Tf7 (zie diagram 3) De gedachte achter deze zet was een veld vrij te maken voor het paard op d7 om het naar g6 te kunnen dirigeren. Als het paard weg is van d7 neemt de loper op c8 ook de dekking van f5 voor zijn rekening en wordt het openbreken van de koningsvleugel minder gevaarlijk, dacht ik.

15. g4 Pf8 16. Tg1 Pg6 17. g5 (zie diagram 4) Na afloop van de partij vroeg ik aan Van der Wiel waarom hij g5 speelde en niet genomen heeft op f5. Zijn antwoord was dat hij geen voordeel zag in het openen van de g-lijn. Ik had zelf in de partij het idee dat ik geen nadeel zag in het gesloten houden van de lijnen op de koningsvleugel. Nu vreesde ik geen koningsaanval meer en ik vatte direct het plan op om alle stukken naar de damevleugel over te brengen. Fritz zegt van de tekstzet: "Wit wint ruimte." Mijn oordeel is: "Wit vergooit alle kansen op een koningsaanval." 17. ... Lf8 Maakt de weg vrij voor de toren om naar c7 te gaan. 18. h4 Tc7 19. h5 Pge7 20. Kf2 Hier komt Fritz voor het eerst met een alternatieve zet, te weten 20. Lc1 a6 en het beest beoordeelt de stelling vervolgens als volstrekt gelijkwaardig. 20. ... Ld7 21. Dd2 Tac8 22. Tgc1 a6 23. Pc3 Hier ziet Fritz een alternatief in 23. Kg1 De8 24. Pg3 Pa7 om vervolgens de stelling nog steeds als gelijkwaardig te beoordelen. 23. ... Pa7 24. a4 b5 25. axb5 Pxb5 Nu kan wit de pion op a6 niet nemen omdat het paard op c3 in staat. 26. Pa4 (zie diagram 5) Zwart gaat een pion winnen met afruil van de torens. Ik begon mij steeds minder zorgen te maken over de afloop van de partij. 26. … Txc1 27. Txc1 Txc1 28. Dxc1 Pc6 29. Lxb5 axb5 30. Pc5 Pxb4 31. Db1 Lxc5 Achteraf ben ik van oordeel dat ik hier mijn zwakste zet heb gespeeld. Na terugnemen van wit met de d-pion gaat hij het eindspel in met een verre vrijpion op c5 die mij in het vervolg behoorlijk wat hoofdbrekens had kunnen bezorgen. Ik had hier beter meteen 31. Pc6 kunnen spelen met indirecte dekking van de b-pion. Fritz gaat in dat geval verder met 32. Dxb5 Pxe5 33. Pxd7 Dxd7 34. Dxd7 Pxd7 en zwart heeft een pion meer en geen zorgen over een te blokkeren vrijpion. Gelukkig hoefde ik echter niet tot het uiterste te gaan, want na 32. dxc5 Pc6 (zie diagram 6) zei ik tegen Van der Wiel: "Ik wil mij wel schikken in remise!" Na een korte bedenkpauze besloot hij dit aanbod aan te nemen. Bij verder spelen had kunnen volgen: 33. Dxb5 Pxe5?! 34. Db6 Pg4+ 35. Ke2 Dc8 waarna het zwarte paard afzijdig staat met weinig mogelijkheden om zich te mengen in de strijd tegen de vrije c-pion, terwijl wit met zijn paard direct ondersteuning kan bieden aan de opmars van deze pion. Een betere voortzetting voor zwart is direct erkennen dat de pion terugveroverd is door na 33. Dxb5 Le8 te spelen en alle stukken in te zetten in de strijd tegen de c-pion. Het oordeel van Van der Wiel over de slotstelling was dat zwart een heel licht voordeel had maar dat hij moest oppassen voor de verre vrijpion die voor het nodige gevaar kon zorgen. Fritz waardeert de slotstelling met een heel klein plusje voor wit (+0,09). Ik denk dat ik het bij verder spelen erg moeilijk had gekregen, maar de beslissing was al gevallen. Van der Wiel was zijn eerste halfje kwijt, ik mocht mijn ingelegde geld weer in de zak steken en was de koning te rijk met het resultaat. Als ik achteraf eerder gespeelde partijen met deze openingsvariant bekijk, ben ik van mening dat ik een heel degelijke partij heb gespeeld. Dit oordeel zie ik bevestigd door de analyse van Fritz die slechts minimaal alternatieve zetten voorstelt en in zijn beoordeling van de partij nergens uitschieters van meer dan een halve punt vertoont.

Van der Wiel sloot zijn simultaan af met een score van 37½ uit 39. Hij moest ook remise toestaan aan René Renders van De Oppositie, jullie welbekend van zijn tweede plaats in de eerste ronde van ons Rapidtoernooi, en aan Henriët Springelkamp van de Schaakmaat.

Carlo Buijvoets