Op 20 november 2003 werd de elfde ronde van de interne competitie gespeeld. De competitieleider werd deze avond verrast door de plotselinge verschijning van Gijsbert Wolvers. Enkele weken eerder had Gijsbert zich per e-mail voor deze avond afgemeld en blijkbaar was hij dat zelf vergeten. Hij had zijn afmelding ook niet ongedaan gemaakt en dus was hij een onverwachte verschijning, maar zeker geen ongewenste. Hij werd als oneven ingedeeld tegen Sander van Westreenen en daarmee had ook André Schols een gelukje. Die kon zich nu in zijn partij tegen Frank London volledig op één tegenstander richten. En Gijsbert, wat vond hij van zijn eerste confrontatie tegen Sander? Welnu, lees hier zijn reactie hierop die hij mij per e-mail deed toekomen: "Ach, ik vind het echt fijn dat ik Sander een leuke partij heb bezorgd. Kon ik de Pirc oefenen. Ik vind het sociaal dat de club hem zo handhaaft."

Naast de reguliere partijen voor de interne competitie was er deze avond ook de eerste confrontatie in de voorronde van de Bekercompetitie. Daarvoor moesten Johan van Ommen en Ardie van Veen het tegen elkaar opnemen. In de eerste partij had Ardie wit en hij koos voor de Bird opening. Het werd een spannende partij die lange tijd in remise leek te gaan eindigen, maar door een eindspelfoutje van Ardie alsnog verloren werd. Johan dus op 1-0. De tweede partij werd door Johan geopend met d4, waarop Ardie met d6 antwoordde. Er kwam een Oud Indische partij op het bord waarin dit keer Johan met de rug tegen de muur werd gezet. Ardie trok de stand dus gelijk en een barragepartij met elk 15 minuten bedenktijd moest de beslissing brengen. Johan lootte de witte stukken en weer werd het een spannende aangelegenheid tot Johan over het hoofd zag dat zijn koning schaak stond. Hij speelde een onreglementaire zet en Ardie claimde de winst. Die werd door de wedstrijdleider van de Bekercompetitie toegekend. Zo kwam in deze eerste bekerconfrontatie het kinderrijmpje "wit begint en zwart wint" volledig tot zijn recht. Aan dit verhaal zit echter nog een reglementair staartje. Na afloop van de bekerwedstrijd wees ik André erop dat een partij met 15 minuten bedenktijd p.p. een rapidpartij is en dat in een rapidpartij een onreglementaire zet volgens de regels niet tot verlies mag leiden, maar terug genomen dient te worden. Na bestudering van de FIDE Regels bleek dat inderdaad het geval te zijn. Daar komt bij dat het Bekerreglement in Artikel 6: Speeldatum en Aanvullende Regels, onder punt 8 vermeldt: "Onreglementaire zetten leiden niet tot verlies van de partij en de koning mag niet worden geslagen."
Johan heeft echter geen protest ingediend en daardoor kan het resultaat blijven staan, maar wel stel ik voor om voor de volgende bekerconfrontatie plaats vindt, duidelijkheid te scheppen omtrent de toegepaste regels. Mijn interpretatie van de hiervoor genoemde regel is dat zelfs in een eventuele tweede barragepartij met 5 minuten p.p. een onreglementaire zet niet tot verlies kan leiden omdat deze regel staat onder het hoofdstuk Aanvullende regels waaraan de FIDE Regels ondergeschikt worden.

Voor de interne competitie moest Arie van Veen deze avond met wit tegen de nieuwe koploper Willem Frouws spelen. Waarschijnlijk geïnspireerd door onze Leeuwen van Oranje (uit tegen Schotland eerst met 1 - 0 verliezen om vervolgens thuis uit te halen met een vernietigende 6 - 0 overwinning) koos Arie voor het Schots Gambiet. In de zomercompetitie had Arie met deze opening Willem in 13 zetten al eens hardhandig op een nul getrakteerd, dus het is ook zeer goed mogelijk dat hij op die ervaring zijn openingskeuze baseerde. Hoe het ook zij, Willem kwam dit keer beter beslagen ten ijs en het werd geen walk over van Arie. Sterker nog, het was dit keer zelfs Arie die het onderspit moest delven. Willem kreeg grip op de stelling en langzaam maar zeker legde hij Arie zijn wil op. De gambietpion heeft Arie nooit terug gezien en laat op de avond moest hij zijn koning omleggen. Willem had gedaan wat hij kon om zijn koppositie te verdedigen. Na afloop van de partij wist Willem nog te melden dat, wanneer zijn computer het Schots Gambiet tegen krijgt, deze de stelling direct op 0-6 waardeert!

Frits Wilbrink speelde met wit tegen Chris Plante. Het werd een Spaanse opening waarna Chris met zijn lopers behoorlijk dreigende posities innam op de lange diagonalen naar de witte koning. Maar in deze gecompliceerde en dynamische stelling overzag Chris op een bepaald moment een detail waardoor hij eerst materiaal en uiteindelijk de hele partij verloor. Daar Chris op de ranglijst iets hoger stond dan Arie van Veen, heeft Frits de afstand op de lijstaanvoerder wel met enkele punten verkleind, maar het was niet genoeg om de koppositie weer van hem over te nemen.

De nummers drie en vier van de ranglijst, Frans van den Berg en Harm Schoten, mochten in een onderlinge confrontatie gaan strijden om de derde plek. Het werd een Geweigerd Damegambiet waarin de strijd lange tijd gelijk opging. Maar helaas werd de partij beslist door een blunder. Frans koos op een bepaald moment voor een verkeerde zetvolgorde en verloor daardoor de kwaliteit. Daardoor was de partij direct uit. Zo lijkt Harm de laatste twee ronden wel erg makkelijk aan zijn puntjes te komen, maar persoonlijk raak ik steeds meer onder de indruk van zijn degelijke schaakstijl. Het is in mijn ogen geen toeval dat hij nu op de derde plaats staat. Ik zie hem steeds meer als een geduchte tegenstander!

Frank Nelemans opende met wit tegen Erwin Greven met de zet waar hij patent op heeft: 1. Pf3. Het werd volgens Frank echter geen Réti opening door het tegenspel waarvoor Erwin koos. Wellicht is dat er de oorzaak van dat Frank niet in de partij kwam en geruisloos maar gedecideerd door Erwin van het bord werd geschoven.

Bram Rook kon deze avond zijn pionnenstorm over Carlo Buijvoets laten uitrazen. Carlo, die voor de derde keer op rij met de zwarte stukken speelde, was aangenaam verrast door de openingsbehandeling van Bram. Tot en met de tiende zet stond alles al in de boeken. Daarna week Bram echter af, en wel met de inmiddels voor hem bijna exemplarische zet 11. g2-g4. De partij kende het volgende verloop:
1. e4 d5 2. e5 e6 3. d4 c5 4. c3 Pc6 5. Pf3 Db6 6. Le2 Pge7 7. b3 cxd4 8. cxd4 Pf5 9. Lb2 Lb4+ 10. Kf1 0–0 (diagram 1). Dat was de laatste zet uit boek. De theorie gaat nu verder met 11. Pc3 f6 12. Pa4 Dc7 13. g4 Ph6 14. exf6 gxf6 (zie diagram 3) 15. Tg1 Ld6 16. Ld3 Lxh2 17. Th1 Lf4 18. Lc1 Pxg4 en houdt hier op. Bram en Carlo vervolgden met: 11. g4 Ph6 12. h3 f6 13. exf6 gxf6 (zie diagram 2). Op dit punt in de partij aanbeland dacht Carlo dat hij plotseling erg slecht stond. Hij was van plan geweest op f6 met de toren terug te nemen, maar realiseerde zich nu dat hij dan een vork op g5 voor de kiezen zou krijgen en een stuk moest inleveren. Vandaar dat hij met de g-pion moest terugnemen op f6. De stelling die nu is ontstaan wjikt echter maar zeer beperkt af van de uit de theorie bekende stelling in diagram 3. Achteraf bezien is de stelling van zwart na de tekstzet zo slecht nog niet. Misschien staat zwart zelfs iets beter dan wit, vooral vergeleken met de uit de theorie bekende stelling waarin wit geen paard meer heeft op b1.

De partij ging verder met 14. g5 fxg5 15. Pxg5 Pf5 (zie diagram 4). Volgens Fritz zou zwart nu beter komen te staan na 15. ... e5 16. Tg1 Kh8 17. Lf3 Pxd4 18. Lxd5. Hoe jammerlijk was echter de grote blunder van Bram die met 16. Tg1?? mat in één over het hoofd ziet. Het mat was misschien niet zo duidelijk te zien, maar het familieschaak lag wel voor de hand. 16. Pf3 was hier de aangewezen zet voor wit geweest. 16. ... Pe3# (zie diagram 5) 0–1

De laatste partij die hier besproken wordt is, hoe vreemd het ook klinkt, bijna een achterhoede gevecht tussen Frank London (ex-clubkampioen en nu 13^e op de ranglijst) en André Schols (zomerkampioen en nu 10^e) met zwart. De opening was een Koningsgambiet dat door André geweigerd werd met 2. … Lc5. Verder heb ik eigenlijk niet veel van de partij kunnen volgen en dat is achteraf niet zo vreemd als Frank de partij kort samenvat als: "Koffiehuisschaak van het zuiverste water!" Mijn indruk is dat het dan in ieder geval wel spectaculair is geweest, hoewel een offer van Frank is uitgebleven. Misschien is hij zich gaan realiseren dat zijn positie op de ranglijst voor een belangrijk deel te wijten is aan zijn offerlustigheid van de afgelopen weken. De partij eindigde in remise, een uitslag waar beide heren op de ranglijst niet veel mee opschieten!

Carlo Buijvoets